Brief Passend onderwijs: Zorgplicht met ingang van 2012

Op maandag 31 januari jl. viel de lang verwachte brief met maatregelen Passend Onderwijs op de deurmat van de scholen. De brief is een voortzetting van het beleid dat vorig jaar al aangekondigd werd. Verder werd onze vrees m.b.t. verdere bezuinigingen bewaarheid: er wordt 300 miljoen euro bezuinigd.
Het inslaan van een nieuwe weg die gepaard gaat met teruggang in de financiële middelen roept gemengde gevoelens op. Iedereen is er wel van overtuigd dat het huidige stelsel voor zorg aan leerlingen niet goed houdbaar is. De ingrepen die de minister echter gaat doorvoeren, raken de zorg in het hart. De vraag is of de voorgestelde reguleringsmaatregelen uitvoerbaar zijn. Natuurlijk moeten we steeds blijven aftasten in hoeverre de zorg in regulier onderwijs geoptimaliseerd en uitgebreid kan worden. De minister schrijft anderzijds ook: “niemand is gehouden aan het onmogelijke” en over “onevenredige belasting.” Het wordt in de brief niet duidelijk waar de grenzen liggen van beide begrippen.
De regiegroep maakt zich grote zorgen. We willen in alles een kans zien, maar we vrezen ook dat een leerlingenstroom een kant uit gedwongen wordt die moeilijk haalbaar is.
Er komen gedwongen ontslagen, expertise verdampt, zorgvuldig opgebouwde begeleiding dreigt weg te vallen.
Verder lezen: http://www.passendonderwijs.nl/files/media/nieuwsbrieven/nieuwsbrief

Internetconsultatie
Het conceptwetsvoorstel passend onderwijs is vandaag aangeboden voor internetconsultatie en is via onderstaande link te vinden.
Kijk op: http://www.internetconsultatie.nl/passendonderwijs .

Kernpunten uit de brief van 31 januari

In de scholen
Met de invoering van Passend onderwijs verdwijnen de leerlinggebonden financiering (lgf) en de landelijke indicatiestelling voor het (v)so. Scholen worden door de zorgplicht verplicht een passende onderwijsplek te bieden aan leerlingen die zich aanmelden: op de eigen school of op een andere school. 

• Scholen stellen een onderwijszorgprofiel op, waarin wordt opgenomen welke basis- en gespecialiseerde zorg de school kan bieden. Een vertaling van het onderwijszorgprofiel wordt opgenomen in de schoolgids.
• Het handelingsplan wordt vervangen door het ontwikkelingsperspectief waarin zo nodig ook wordt benoemd welke opvoed- en opgroeiondersteuning geboden wordt. Het ontwikkelingsperspectief wordt na overleg met de ouders vastgesteld. 
• Plaatsing in het (v)so, al dan niet rechtstreeks, gebeurt via het samenwerkingsverband. 
• Aanmelding gaat schriftelijk gebeuren. Scholen kunnen kiezen voor een centraal aanmeldpunt, maar dit wordt geen verplichting. Ouders kunnen aangeven dat zij vinden dat hun kind extra ondersteuning nodig heeft. Daarnaast kan informatie van een kinder-dagverblijf of peuterspeelzaal, het onderwijskundig rapport van de vorige school, of eigen verzamelde informatie, de basis vormen om vast te stellen of een leerling extra ondersteuning nodig heeft. 
• Het bevoegd gezag besluit binnen 8 weken over toelating. Indien een leerling niet kan worden toegelaten omdat dit een onevenredige belasting van de school zou betekenen of vanwege andere factoren die toelating in de weg staan (denominatieve aspecten, een wachtlijst in verband met het capaciteitsbeleid en het Inrichtingsbesluit WVO) moet zij ervoor zorgen dat de leerling elders wordt geplaatst. Bij elke toelatingsbeslissing is de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte van toepassing.  De uiteindelijke beslissing tot toelating ligt bij het bevoegd gezag.
• Verwijdering van leerlingen van de school kan niet plaatsvinden voordat er een andere school bereid is gevonden het onderwijs aan die leerling te verzorgen. 
• Om de zorgplicht waar te kunnen maken, moeten scholen met elkaar samenwerken in een samenwerkingsverband voor het primair onderwijs of voor het voortgezet onderwijs. De huidige samenwerkingsverbanden voortgezet onderwijs blijven bestaan en de vso scholen in de clusters 3 en 4 gaan daarvan deel uitmaken.
• De bevoegde gezagsorganen in een samenwerkingsverband moeten een privaat-rechtelijke rechtspersoon instellen. De bevoegde gezagsorganen vormen gezamenlijk het bestuur van deze rechtspersoon. 
• Geschillen over medezeggenschap in het samenwerkingsverband kunnen aan de geschillencommissie WMS worden voorgelegd (WMS). 

Samenwerkingsverbanden gewijzigd 
Om de zorgplicht waar te kunnen maken, moeten scholen met elkaar samenwerken. Wettelijk worden de volgende zaken geregeld: 

• Er komt een vaste, geografisch afgebakende, regionale indeling van samenwerkings-verbanden, die in zowel het po als vo gelijk is. (V)SO-scholen in de clusters 3 en 4 nemen daaraan deel. Per AMvB zal worden vastgelegd welke gemeenten (postcodes) één regio vormen. 
• De taken van het samenwerkingsverband worden uitgebreid. Het zorgplan bevat: 
  * De wijze waarop passend onderwijs kan worden gerealiseerd. De onderwijszorg-profielen van de scholen die deelnemen aan het samenwerkingsverband maken hier onderdeel van uit. 
  * De afspraken (procedure en criteria) over de verdeling en besteding van zorg-middelen
  * De afspraken (procedure en criteria) over de toewijzing van ondersteuning voor leerlingen in het reguliere onderwijs. 
  * De procedure voor plaatsing in het sbo en de clusters 3 en 4 van het (v)so. De scholen voor sbo, so en vso moeten worden betrokken bij de besluitvorming over de toelaatbaarheid van leerlingen. 
  * De manier waarop ouders worden geïnformeerd over de wijze waarop de zorg voor leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte is ingericht. 
• Toelating van leerlingen die rechtstreeks worden aangemeld, kan alleen na overeenstemming met het samenwerkingsverband waartoe de leerling behoord. Ook de verwijzing verloopt altijd via het samenwerkingsverband. Plaatsing in het (v)so is gericht op het zo mogelijk terug geleiden van de leerling naar het regulier onderwijs. 

Op weg naar Passend onderwijs 
Het streven is om Passend onderwijs per 1 augustus 2012 in te voeren. Voorzien is in de volgende maatregelen: 

• Per augustus 2012 zullen de regionale expertisecentra en steunpunten autisme, de huidige samenwerkingsverbanden wsns en vo , de landelijke indicatiestelling en de lgf zijn afgeschaft en zullen de nieuwe samenwerkingsverbanden zijn gevormd. In het jaar daarop zal ook de bekostiging (v)so worden ingevoerd. Alle leerlingen van het (v)so zijn dan door het samenwerkingsverband geherindiceerd. 
• Voor de implementatie van Passend onderwijs zal een landelijke ondersteuningsorganisatie Passend onderwijs worden ingericht, die in samenwerking met de sectororganisaties alle betrokkenen zal ondersteunen bij de voorbereidingen van de invoering van Passend onderwijs. De sectororganisaties hebben aangegeven het referentiekader uit te willen werken. De overheid zal borgen dat er tijdig een adequaat kader is.
  
   

Frank Hoogeboom en Rita Spoor