Passend Onderwijs controversieel verklaard. Kan dat wel? Verwarring alom.
Gaat Passend Onderwijs nog wel door?
Het onderstaande stukje is te vinden op de website www.passendonderwijs.nl

Minisymposium Passend Onderwijs Noord-Kennemerland 17 maart 2010

Plaats: Horizon College te Heerhugowaard
Voor: bestuurders, directeuren/rectoren, interne begeleiders, afdelingsleiders, vertegenwoordigers gemeenten, instellingen, ouders, leden resonansgroep en regiegroep, vertegenwordigers REC’s

De regiegroep organiseerde op deze datum een bijeenkomst. Dat was nodig omdat er de laatste tijd veel gebeurd is. Informatie op een rijtje:

• Koerswijziging in november 2009. Een radicale breuk met het eerder gevoerde beleid. De regering gaat niet wachten tot het proces van onderop een uitgebreid spectrum aan good practice en voldoende bouwstenen voor wetgeving oplevert. Nee, men gaat sturen.

• Instemming (grotendeels) van de kamer: staatssecretaris ga uitwerken en stel een invoeringsdatum vast (2011/2012). Begrippen als zorgprofielen, zorgzwaarte, referentiekader, wetgeving zorgplicht: ze raken ingeburgerd, de sectorraden zijn kritisch, maar ze steunen de staatsecretaris.

• Kabinet valt. Veel aanstaande wetgeving wordt controversieel verklaard en hoewel Passend Onderwijs nog niet in wetgeving vastgelegd is en er ook geen uitgewerkt wetsvoorstel ligt, wordt ook Passend Onderwijs controversieel verklaard. Deze verklaring levert ongelooflijk veel gedoe op. Tenslotte haast men zich te verklaren dat de werkprocessen, expertmeetings, samenwerkingsafspraken gewoon doorgaan.

 Op het minisymposium spraken vier deskundigen.

• Kees Kuijs, van het Infopunt en de WEC-raad, is een vaste gast op onze bijeenkomsten. Hij is er een meester in om heldere kaders te scheppen, de moed erin te houden en de marsroute richting een wettelijk verankerde zorgplicht overzichtelijk te maken.

• Gerard Bouma van het Nederlands Jeugdinstituut hield vervolgens een pleidooi voor oprichting en professionalisering van Zorg- en adviesteams. ZAT, het ideale multidisciplinaire casusoverleg waarop integraal nagedacht wordt over wat leerlingen nodig hebben. Hij liet de nieuwe Centra voor Jeugd en Gezin daarop aansluiten. School is de vindplaats en de overlegplaats. Een belangrijk deel van zijn betoog was gewijd aan de prominente rol van de gemeenten en de vormgeving van de educatieve agenda.

• Vervolgens kwam Bé Keizer van de VOS ABB aan het woord. Hij gaf een beeld van de huidige financiering van de zorgmiddelen en van de nieuwe situatie. En dat weer tegen de achtergrond van ongewenste financiële effecten tijdens de huidige overgangssituatie. Open eind financieringen lopen immers door en budgetfinanciering is door de controversieelverklaring in de tijd verder naar achteren verschoven. Uiteindelijk komt het toch wel neer op: met minder financiële middelen meer doen.

• Tenslotte kwam Katinka Slump, onderwijsjuriste van Rensen Advocaten aan het woord. Zij pleitte voor nauwe samenwerking met de ouders, een open communicatie en de absolute wil de kinderen, leerlingen en deelnemers binnenboord te houden. Daar waar dat niet lukt mogen fundamentele rechten van kinderen niet geschonden worden.

De bijdragen van de sprekers treft u binnenkort aan op onze website onder het kopje nieuws.
De organisatie kreeg veel complimenten. Niet alleen voelde de genodigden zich gesterkt door vier interessante lezingen, ook het feit dat Noord-Kennemerland onverdroten doorgaat met de voorbereidingen voor de invoering van de zorgplicht en de realisering van het dekkende zorgnetwerk en de betaalbaarheid ervan.
Het was weer even nodig om bij elkaar te komen, inspiratie op te doen en vooral te blijven denken in mogelijkheden van kinderen en hun ouders in plaats van te hameren op de dingen die niet lukken. Het is altijd weer een verademing van iedereen te horen, dat hoe moeilijk het soms ook is, er uiteindelijk altijd weer gedacht wordt in perspectieven.

Buut….
Is de naam van een boekje dat binnenkort zal verschijnen. Het biedt veel good-practice Passend Onderwijs.

In dit boek gaan twintig onderwijsprofessionals, rotten in het vak, uit van wat er wel al duidelijk is. Terecht merkt een van hen op: ‘Passend Onderwijs is gewoon goed onderwijs.' En wanneer het onderwijs goed is, is er voor elke leerling een plekje, zit er geen kind thuis en gaan we met de betrokkenen rond de tafel om dit ook echt voor elkaar te krijgen

Twee bijzondere projecten: Herstart en Op de Rails

In de brieven van de staatssecretaris valt te lezen dat in de nieuwe regelingen twee bijzondere projecten ontzien worden: herstart en Op de Rails. Wat houden deze twee projecten in? 

Herstart is een gezamenlijk project van de REC’s Cluster 4. Het project richt zich op voorkoming van thuiszitters problematiek. De leerling krijgt gedurende een periode van maximaal 16 weken een onderwijsprogramma op maat. Dit programma kan in het reguliere VO of in het VSO worden aangeboden. Tijdens de plaatsing volgt de leerling het cvi-cluster4 traject. Na afloop vindt herplaatsing plaats in het VSO (cluster 4) of in een reguliere VO-school. Aanmeldingscriteria:

• leerling zit minimaal 4 weken thuis zonder uitzicht op plaatsing op een school;

• leerling is bekend bij leerplicht;

• leerling heeft geen cluster4 indicatie of zit nog niet in het traject;

• ouders en leerplicht zijn akkoord met plaatsing.

Doel is het bepalen welke school het beste past bij deze thuiszitters en voorts hen weer te leren wennen aan het ritme en de regelmaat van naar school gaan.
Tevens wordt onderzocht of de leerling voldoet aan de criteria behorende bij cluster 4. Hiertoe wordt een dossier opgebouwd. Uiteindelijk resulteert dit in een handelingsadvies en een schooladvies.
Aanmelding bij een school die een Herstart traject aanbiedt: via de leerplichtambtenaar, deze houdt ook toezicht op het proces. Herstart biedt plaats aan ruim 400 thuiszittende leerlingen op jaarbasis.
(bron: WEC-raad, Zorgwijzer/Gedragswerk)

Op de Rails is een landelijk project dat zich richt op leerlingen (tien jaar en ouder) die dreigen te ontsporen. Hun gedrag op school vormt een bedreiging voor de veiligheid van leerkrachten, medeleerlingen en/of henzelf.
Sommige kinderen vertonen gedragsproblemen op school. Hierdoor kunnen conflicten ontstaan tussen leerling, school en/of medeleerlingen. Toch hoeven kinderen in deze situatie niet direct naar het (voortgezet) speciaal onderwijs. Wel hebben zij en hun ouders hulp nodig om te voorkomen dat ze niet meer naar school (terug) kunnen.
De uitvoering is in handen van de REC’s. Het programma richt zich op gedragsbeïnvloeding en herstel van onderwijsdeelname. Looptijd: maximaal één jaar (met de mogelijkheid van verlenging van één jaar), waarbij de leerling ingeschreven blijft op de school van herkomst (regeling gewijzigd in februari 2009). Na de Op de Rails periode keert de leerling terug naar regulier VO (in een aantal gevallen voorzien van een cluster 4 indicatie).
Indicaties:

• structurele gedragsproblemen;

• geen sprake van een geclassificeerde stoornis;

• leerling bezoekt regulier onderwijs: (speciaal) basisonderwijs, voortgezet onderwijs;

• leerling is tien jaar en ouder;

• er is nog geen CVI-inidcatie voor speciaal onderwijs; leerling bevindt zich ook nog niet in CVI-traject;

• leerling heeft meer zorg en aandacht nodig dan de huidige school kan bieden;

(bron: WEC Raad, Zorgwijzer/Gedragswerk, St. Eduvier)

Frank Hoogeboom en Rita Spoor